Oscar’daki Kızılderili ayıbına 50 yıl sonra özür

SALİHA SULTAN

Oscar Akademi, 1973’te Marlon Brando ismine verilen mükafatı reddetmek için sahneye çıkan ve Hollywood Kızılderili tasvirini eleştiren bir konuşmaya imza atan oyuncu Sacheen Littlefeather’dan 50 yıl sonra özür diledi. Oyuncunun ‘haksız bir tacize’ maruz kaldığını belirten Akademi, artık 75 yaşında olan Littlefeather’ı Eylül ayında bir ‘sohbet, şifa ve kutlama’ aktifliği ile de ağırlayacağını açıkladı.

Kızılderili asıllı oyuncu Littlefeather 1973 yılında düzenlenen ve Oscar tarihine damga vuran ödül merasiminde 26 yaşındaydı. Oyuncu, Marlon Brando’ya ‘The Godfather’ (Baba) sinemasındaki rolü için verilen en güzel erkek oyuncu mükafatını reddetmek üzere sahneye çıktı. Merasimde 60 saniyelik bir konuşma yapan Littlefather, merasimde Kızılderili elbisesi giyen birinci Kızılderili bayan olarak da tarihe kaydoldu. Oyuncu, konuşmasında Brando’nun mükafatı ‘bugünkü Amerikan Kızılderililerine sinema sanayisi tarafından yapılan muamele’ nedeniyle mükafatı kabul edemediğini açıkladı. Seyircilerden kimileri onu yuhalarken, sahne gerisinde olan Westerns yıldızı John Wayne’in Littlefather’e çok öfkelendiği ve altı güvenlik vazifelisi tarafından zapt edildiği öğrenildi.

Akademi özür duyurusunu yaparken, haziranda akademi lideri David Rubin tarafından Littlefeather’a gönderilen bir mektubu da paylaştı. Rubin, mektubunda Littlefeather’ın konuşmasını ‘bize hürmetin gerekliliğini ve insan onurunun kıymetini hatırlatmaya devam eden güçlü bir ifade’ olarak nitelendirdi. “Bu açıklama nedeniyle maruz kaldığınız suistimal yersiz ve haksızdı” diye yazan Rubin, “Yaşadığınız duygusal yük ve mesleğinize verdiği ziyan onarılamaz. Çok uzun vakittir gösterdiğin yürek kabul görmedi. Bunun için hem en derin özürlerimizi hem de en içten hayranlığımızı sunuyoruz” sözlerini kullandı.

TÖREN YERİNE YARALI DİZ KATLİAMI PROTESTOSUNA GİTMİŞTİ

Littlefeather, 1973’te sahnede şu konuşmayı yapmıştı: “Marlon Brando benden vakit darlığı nedeni ile şu anda sizinle paylaşamayacağım uzun bir konuşma yapmamı istedi. Lakin basınla paylaşmaktan memnuniyet duyacağım şey şu ki o; çok üzülerek bu cömert mükafatı kabul edemiyor. Ve bunun sebebi de günümüz sinema sanayisinin -beni affedin- ve televizyonlardaki sinemalardaki yine çevrimlerde Amerikan yerlilerine yaptıkları ve Wounded Knee’deki son olaylardır. Bu akşam aranızda bulunamadığım için beni affedin. Gelecekte kalplerimiz ve anlayışlarımızda sevgi ve cömertlikte bir ortaya geleceğiz. Marlon Brando ismine sizlere teşekkür ediyorum.” Brando’nun mükafatı 1890 yılında Güney Dakota’da gerçekleşen ve 60’ı bayan ve çocuk 153 Kızılderilinin öldürüldüğü Yaralı Diz Katliamı’nı protesto etmek için kabul etmemişti. Brando Oscar merasimine katılmama nedenini de oyuncu Littlefeather’in daha sonra basına tamamını okuduğ mektubunda şu sözlerle ifade etmişti: “Bu gece direkt sizinle konuşuyor olabilirdim lakin Yaralı Diz’e (wounded knee) gidip, ırmaklar aktıkça ve otlar büyüdükçe onursuz kalmaya devam edecek bir barışın kurulmasını engelleyebilmek için elimden gelen yardımı yapmakla daha faydalı olabileceğimi hissettim.” Oyuncu, Oscar ödül merasimi yerine merasimden 6 gün evvel başlayan 200’den fazla aktivistin ve Kızılderililerin katıldığı Wounded Knee işgali protestolarına katılmıştı.

‘BİZ KIZILDERİLİLER SABIRLI İNSANLARIZ’

Sağlam bir aktivist olarak da tanınan ve şu an 75 yaşında olan oyuncu Littlefeather’ın, kanser hastası olduğu için çok ender röportaj verdiği biliniyor. Lakin Littlefeather Oscar’dan gelen özürün akabinde sessiz kalmadı. Oyuncu yaptığı açıklamada, “50 yıl evvel Akademi Mükafatını kabul etmediğimden bu yana ne kadar değiştiğini görmek çok yüreklendirici” dedi. Oyuncu, özüre yönelik ise şu tabirleri kullandı: “Biz Kızılderililer çok sabırlı insanlarız, özür için yalnızca 50 yıl bekledik!” dedi Littlefeather. “Bu mevzudaki mizah anlayışımızı her vakit canlı tutmamız gerekiyor. Bu bizim hayatta kalma usulümüz.” Littlefeather,1973’te yaşananların akabinde bir röportajında iş bulmasının engellediğini aktarmıştı. Oyuncu, bu yılın başlarında Akademi Müzesi yöneticisi Jacqueline Stewart ile yaptığı bir podcast’te, 1973’teki merasimde onu kelam konusu konuşmaya iten kanıyı şöyle aktarmıştı: “Yerlilerin, siyahilerin, Asyalıların, Meksikalıların kendi imajlarını yaratmaya dahil olması gerektiğini düşündüm.”

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.